Yeni doğanın hayata başladığı ilk dakikalardan itibaren ihtiyaç duyduğu enerji, besin ögeleri ve sıvıyı tek başına karşılayabilecek olan en güvenilir ve en zengin kaynak anne sütüdür. Anne sütünün bileşimini etkileyen ise annenin enerji ve besin depolarıdır. Bu sebeple annenin beslenmesine dikkat etmesi hem kendisi hem de bebeği için oldukça önemlidir. Emziren annelerin normal bireylerden ek olarak 500 kkal enerji almaları gerekmektedir alınan bu enerjiyle süt yapımı gerçekleşmektedir .İdeal ağırlıkta bir anne için günlük enerji alımı 1800 kkalin altına düşmemelidir diyebiliriz. Günlük enerji miktarı %15 azalırsa süt miktarı etkilenmez fakat süt bileşimi etkilenir. Annenin diyeti sütün vitamin ve minerallerini etkiler.

Genel olarak bakacak olursak Süt,yoğurt,peynir günlük 4-5 porsiyon; et, tavuk, kurubaklagiller, yumurta, yağlı tohumlar günlük 4-5 porsiyon; ekmek ve tahıllar günlük 8-10 porsiyon; sebze ve meyveler günlük en az 5 porsiyon olmalıdır.

EMZİRİRKEN KİLO VERMEK SAĞLIKLI MI?

Evet anneler isterse doğum sonrası kilolarını emzirirken verebilir fakat ayda 2-4 kg arasındaki ağırlık kaybı süt yapımını çok etkilemezken,4-5 kg üstündeki ağırlık kayıpları anne sütü yapımını olumsuz etkilemektedir.

EMZİREN ANNELER İÇİN İYOTUN ÖNEMİ

Emzikli kadınlarda iyot yetersizliği görülme oranı %15, Karadeniz bölgesinde ise %22 olduğundan günlük iyot gereksinimi normalden %50 fazla tutulmalıdır.Bu nedenle emziklilik döneminde iyotlu tuz kullanmak önemlidir.

PEKİ VİTAMİN-MİNERAL, YAĞ ASİDİ VE PROTEİN ALIMINDA NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?

Öncelikle diyetin proteini arttıkça süt miktarı artar bu sebeple annelerin günlük protein alımına dikkat etmeleri gerekir. Emzikli bir kadının günlük diyetine ek olarak; 1 adet yumurta

30 g peynir veya 1-2 su bardağı süt veya yoğurt (250-500 ml) eklendiğinde Günlük gereksinme iyi kaliteli protein olarak karşılanmış olur.

Anne sütünün yağ asidi bileşiminin zengin olması için omega 3 kaynağı

tüketilmelidir.Örneğin haftada 2 kez balık günlük ceviz ve sebze olarak da semizotu tüketimi önerilebilir.        

Annenin diyeti sütün Se,I,Mn,F minerallerini;C,A,B6,B12 vitaminlerini önemli ölçüde etkiler.

Bu sebeple günlük vitamin ve mineral alımlarının yeterli düzeyde olması önemlidir.Ayrıca emziren anneler günlük 5 mg ek demir almalı ( günlük 2-3 porsiyon kırmızı et).

EMZİREN ANNELER NELERDEN KAÇINMALILAR?

Emziren annelerin hem kendi sağlığı için hem de daha kaliteli,rahat bir emziklilik dönemi geçirmeleri için kaçınmaları gereken besinler var:

  • Kafein alımına dikkat edilmeli günde 200 mg ‘ı geçmeyecek şekilde olmalı.Yani günlük en fazla 2 kupa kadar çay ya da kahve tüketilebilir.
  • Alkol ve tütün ürünü kesinlikle tüketilmemelidir.
  • Kavun, erik gibi gaz yapıcı meyvelerden uzak durulmalı, bu besinler bebekte kolik ağrılara neden olabiliyor.
  • Soğan,brokoli,kabak,baharatlı ve acı besinler sütün tadında değişiklik yaratıyor,uzak durulmasında fayda var. Özellikle kırmızı biber yenildikten 1 saat sonra dermatitler( cildin iltihaplanması) görülebiliyor.
  • Bitki çaylarında ise zencefil,kuşburnu,ahududu yaprağı,nane yaprağı gibi çayların günlük  2 kupa kadar tüketimi önerilirken;papatya,yarpuz,dut,defne gibi çayların tüketimi önerilmemektedir.

ANNELERİN SÜTÜ HER ZAMAN İSTENİLDİĞİ MİKTARDA OLMUYOR PEKİ SÜT YAPIMI NASIL ARTTIRILIR?

İlk olarak annenin süt miktarını ve bileşimini etkileyen en önemli faktör annenin beslenmesidir.Anne,yetersiz enerji alırsa süt salınımı da azalacaktır.Bu sebeple ilk olarak beslenmeye dikkat etmeliyiz.Kaliteli protein alımı ( et,tavuk,balık süt ve süt ürünleri) süt miktarını arttırır.

Sıvı alımı günde 2.5-3 L olmalıdır. Sıvı alımının artması süt yapımında artışa neden olur.

Anne sütünü arttırmanın en sağlam ve en temel yolu sık emzirmeye çalışmaktır çünkü ne kadar emzirirseniz süt yapımını başlatan hormonlar o kadar uyarılır ve süt yapımı artar.

Anne ve bebeğin arasındaki uyum, bebeğin annenin kokusuna alışması emzirmede oldukça önemli noktalardır. Anne bebeğiyle sık sık vakit geçirmeli ve kendini kokusuyla tanıtmalıdır.

  • Unutmayalım ki emzirmenin büyük bir kısmı da psikolojik. Anne stres yapmamalı ve kendine güveni sağlanmalı. Sakin ve rahat bir ortamda emzirmek anneye yardımcı olacaktır.
  • Anne sütü yapımını arttırmak için önerilebilecek bazı besinler var örneğin fesleğen annenin stresinin azalmasını ve sütünün artmasını sağlar. Ayrıca havuç, yeşil yapraklı

sebzeler,yulaf,somon balığı ve sarımsak (sütün tadında değişiklik yapabilir yavaşça deneyerek bakılmalıdır.) anne sütü yapımına ve emzirme süresinin artmasına yardımcı oluyorlar.Bitki çayları arasından ise rezene çayı en çok önerilen çaydır.Rezene anne sütü üretimini arttırır ve sütten bebeğe geçerek bebeğin sindirim sorunlarının azalmasına yardımcı olur.

  • Ayrıca süt arttıran bitkisel besinlerden yani bitkisel galaktagoglardan bahsedebiliriz.

Galaktagoglar , anne sütünün miktarı ve kalitesinin artırılmasında yararlanılan maddelerdir. Galaktagog olarak bilinen bazı bitkiler çemen otu, keçisedefi otu, boğa dikeni (Silybum marianum), yulaf, karahindiba, darı, deniz yosunu, anason, fesleğen, peygamber dikeni, rezene tohumu, hatmi, banağacı yaprağı ve ahududu sayılabilir.Fakat güvenilirlikleri ve hangi miktardaki dozunun alınacağı bilinmediğinden bilimsel olarak faydaları kanıtlanmamıştır. Bazıları alerjik etkenlere sebep olabilir.

ANNE SÜTÜNÜ ARTTIRMAK İÇİN LEZZETLİ TARİFLER

SMOOTHİE

 MALZEMELER

  • Yarım kırmızı elma
  • 1 çay kaşığı çörek otu
  • 1 yemek kaşığı pekmez
  • 1 yemek kaşığı tahin
  • 1 su bardağı laktozsuz süt
  • 3-4 adet hurma                                                                            

HAZIRLANIŞI

  • Hurmalarımızı sıcak suda yumuşayıncaya kadar bekletelim.
  • Yumuşayan hurmaları çekirdeklerinde ayırılarım.
  • Elmayı soyup dilimleyelim.
  • Daha sonra tüm malzemeleri robottan geçirelim 

                                          AFİYET OLSUN!

YOĞURTLU SEBZE SALATASI

 MALZEMELER

  • 2-3 YAPRAK FESLEĞEN 
  • 4-5 ROKA
  • ½ KÜÇÜK BAĞ SEMİZOTU ➔ 1 ÇAY KAŞIĞI ÇÖREK OTU
  • 1 KASE YOĞURT

HAZIRLANIŞI 

  • Sebzelerimizi yıkayıp istediğimiz boyutlarda doğrayalım.
  • Yoğurt ile birleştirip karıştıralım.
  • Üzerine çörek otunu serpiştirelim.
  • Dilerseniz üzerine 1 tatlı kaşığı zeytinyağı gezdirebilirsiniz.

                               AFİYET OLSUN!

2018 yılında Final Lisesi’nden mezun oldum. Şu an Trakya Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik 3. sınıf öğrencisiyim. Aynı zamanda özel bir diyet ve danışmanlık merkezinde staj yapmaktayım. Beslenme ile ilgili seminer, kurs ve sempozyumlara katılarak kendimi alanımda geliştirmeye çalışıyorum. İlgi alanlarım; anne-çocuk beslenmesi, sürdürülebilir beslenme, sporcu beslenmesi ve hastalıklarda beslenme.

2 YORUMLAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz